Açık Tip Güç Şalteri mi, Kompakt Şalter mi? Seçim Rehberi
Ana kesici seçerken ACB ile MCCB arasındaki farkı anma akımı, kesme kapasitesi, kısa süreli dayanım ve seçicilik üzerinden karşılaştırıyoruz.
Kısaca: bir dağıtım panosunun ana girişinde, özellikle 1000 A ve üzerinde açık tip güç şalteri (ACB) kullanılır; dağıtım çıkışlarında ve motor devrelerinde ise 1600 A değerine kadar kompakt şalter (MCCB) tercih edilir. Ancak ayrım yalnızca akım değeriyle bitmez. Kısa süreli dayanım akımı, seçicilik ve bakım yapılabilirlik çoğu zaman kararı belirleyen asıl unsurlardır.
- Ana giriş, jeneratör girişi ve kuplaj için açık tip güç şalteri.
- Dağıtım çıkışları ve motor devreleri için kompakt şalter.
- Alt kademeyle seçicilik isteniyorsa, kısa süreli dayanım akımı (Icw) verilen bir ACB gerekir.
- Sürekliliğin kritik olduğu tesiste çekmeceli tip, bakımı dakikalar içinde yapılabilir hale getirir.
İkisi de devre kesici, o zaman fark nerede?
Her iki ürün de aşırı yük ve kısa devre akımlarına karşı devreyi keser ve her ikisi de IEC 60947-2 standardına göre üretilir. Fark, hangi işi yapmak üzere tasarlandıklarındadır.
Kompakt şalter, kapalı bir kalıp gövde içine yerleştirilmiş, kompakt ve ekonomik bir kesicidir. Açık tip güç şalteri ise daha büyük akımları taşımak, kısa devre akımını belirli bir süre açmadan göğüslemek ve gerektiğinde bakım görmek üzere tasarlanmıştır.
Karşılaştırma tablosu
| Özellik | Açık Tip Güç Şalteri (ACB) | Kompakt Şalter (MCCB) |
|---|---|---|
| Tipik anma akımı | 1000-3200 A | 40-1600 A |
| Standart | TS EN / IEC 60947-2 | IEC 60947-2 |
| Kullanım kategorisi | Genellikle B | Genellikle A |
| Kısa süreli dayanım (Icw) | Verilir, seçiciliğin temeli | Çoğunlukla verilmez |
| Koruma ünitesi | Elektronik, geniş ayar aralığı | Termik + manyetik, sabit ya da sınırlı ayarlı |
| Montaj | Sabit veya çekmeceli | Sabit |
| Bakım | Kontak ve mekanizma değişebilir | Genellikle komple değişim |
| Uzaktan kumanda | Motorlu kurma standart seçenek | Aksesuarla mümkün |
| Tipik yeri | Ana giriş, jeneratör girişi, kuplaj | Dağıtım çıkışı, motor devresi |
Seçiciliği belirleyen değer: Icw
Bir arıza olduğunda yalnızca arızanın bulunduğu kolun açması, ana kesicinin devrede kalması istenir. Buna seçicilik denir. Bunun sağlanabilmesi için ana kesicinin, alt kademedeki şalter açana kadar kısa devre akımını açmadan taşıyabilmesi gerekir.
İşte bu yeteneğin adı kısa süreli dayanım akımı (Icw) ve tipik olarak yalnızca kullanım kategorisi B olan açık tip şalterlerde verilir. Kompakt şalterlerde seçicilik genellikle akım kademelendirmesiyle ve sınırlı ölçüde sağlanır.
Sabit tip mi, çekmeceli tip mi?
Sabit tip daha ekonomiktir ve yerinden sökülmesi gerekmeyen uygulamalar için yeterlidir. Çekmeceli tipte ise şalter, gövdesinden ayrılabilir: bakım ya da arıza durumunda pano baralarına dokunmadan şalter dışarı alınır. Kesinti süresinin maliyetli olduğu tesislerde bu fark, ilk yatırım farkını hızla kapatır.
Peki hangi durumda hangisi?
- Trafo çıkışı veya jeneratör girişi: açık tip güç şalteri. Akım yüksektir ve seçicilik gerekir.
- Kat panosu, makine panosu, motor çıkışı: kompakt şalter. Kompakt, ekonomik ve yeterlidir.
- 630-1600 A arası gri bölge: ikisi de mümkündür. Seçicilik ve bakım ihtiyacı varsa ACB, yer ve maliyet öncelikliyse MCCB.
Shark Elektrik ürün aralığı
Açık tip güç şalterlerimiz 1000 A ile 3200 A arasında, 3 ve 4 kutuplu, sabit ya da çekmeceli olarak sunulur ve akıllı koruma ünitesiyle birlikte gelir. Kompakt şalterlerimiz 40 A ile 1600 A arasında, termik ve manyetik korumalıdır. İki grubun ayrıntılı değerlerini ürün sayfalarındaki teknik özellik tablolarında bulabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Aynı panoda ACB ve MCCB birlikte kullanılır mı?
Evet, en yaygın kurgu budur. Girişte bir açık tip güç şalteri, çıkışlarda kompakt şalterler bulunur; koruma kademelendirmesi de bu sıraya göre yapılır.
1000 amperin altında açık tip şalter kullanılır mı?
Kullanılabilir. Akım düşük olsa bile seçicilik, motorlu kumanda veya çekmeceli yapı gerekiyorsa açık tip tercih edilir.
Kompakt şalterle seçicilik hiç sağlanamaz mı?
Sınırlı ölçüde sağlanır. Anma akımları arasında yeterli fark bırakıldığında ve üreticinin seçicilik tablolarına uyulduğunda belirli bir kısa devre seviyesine kadar seçicilik elde edilebilir; ancak Icw değeri verilen bir şalterin sunduğu esneklik elde edilmez.
Şalterin kaç kutuplu olacağına nasıl karar verilir?
Nötrün de kesilmesi veya izlenmesi gereken sistemlerde 4 kutuplu, nötrün ayrı barada sürekli bağlı kaldığı sistemlerde 3 kutuplu tercih edilir. Jeneratörlü tesislerde nötr kesilmesi çoğu zaman gerekir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Bir tesise hangi kesicinin uygun olduğu, hesaplanan prospektif kısa devre akımına ve projeden sorumlu yetkili elektrik mühendisinin değerlendirmesine göre belirlenir.